Hiện nay gia công cao tốc (High Speed Machining-HSM) được xem là một trong những lĩnh vực chính của ngành chế tạo máy. Thực ra gia công cao tốc không mới, nó đã được thực hiên cách đây hơn 30 năm. Gần đây, với sự phát triển vượt bậc của ngành chế tạo máy hiện nay với những công nghệ liên quan như máy tính, dao cắt, máy công cụ, bộ điều khiển CNC, hệ thống CAM, thì gia công cao tốc ngày càng được quan tâm hơn. Các ứng dụng chủ yếu thúc đẩy công nghệ theo hướng gia công cao tốc là: chế tạo khuôn mẫu, chế tạo các chi tiết ngành ô tô và gia công các chi tiết ngành hàng không.
Hình 1. Máy phay cao tốc Quantum AS.
Rất khó để nêu lên một định nghĩa chung về gia công cao tốc. Tốc độ gia công thì rất cụ thể cho từng ứng dụng. Ví dụ khi tốc độ gia công cao tốc khi gia công thép vào khoảng 800m/ph nhưng giá trị này vẫn chưa phải là giá trị tốc độ gia công cao tốc khi gia công gang. Nói chung, để định nghĩa gia công cao tốc dựa vào các yếu tố sau: tốc độ cắt cao, tốc độ quay của trục chính cao, .lượng ăn dao cao, tốc độ cắt cao và lượng ăn dao cao và năng suất cao. Tốt nhất là nói rằng gia công cao tốc có nghĩa là cắt gọt vật liệu nhanh hơn bình thường cho những công đoạn cụ thể. Bảng 1 sau đây trình bày một so sánh điển hình giữa gia công cao tốc và gia công thông thường.
Hình 1: là máy gia công cao tốc Quantum AS với tốc độ trục chính là 12.000vg/ph, tốc độ chạy dao nhanh lên đến 30m/ph.
Trong một số trường hợp người ta cũng có thể sử dụng máy truyền thống để gia công cao tốc. Tuy nhiên, nói chung, để thực hiện được gia công cao tốc thì máy cũng có những yêu cầu đặc biệt. Sau đây là một số yêu cầu cụ thể:
- Động cơ dẫn động trục chính
Công suất của động cơ trục chính phải đủ lớn vì cần có một lượng công suất đáng kể để quay trục chính ở tốc độ cao.
- Trục chính và ổ đỡ trục chính
Độ cứng vững tĩnh và động của trục chính phải cao.
Trục chính phải có độ cứng vững và độ ổn định nhiệt cao. Các ổ đỡ phải có tần số quay vòng cao. Kích thước ổ, kiểu ổ, số ổ, tải, kiểu bôi trơn ổ và vật liệu làm ổ yêu cầu phải được kiểm tra gắt gao cho máy công cụ gia công cao tốc. Kiểu ổ đỡ lai hoặc hoàn toàn bằng ceramic cũng có thể cần thiết cho gia công cao tốc.
Bảng 1. So sánh gia công cao tốc và gia công thường
| Các thông số | Gia công thường | Gia công cao tốc |
|
Tốc độ trục chính, vg/ph |
4.000 | 8.000 - 50.000 |
|
Tốc độc chạy dao trên các trục, mm/ph |
10.000 | 2.500 - 60.000 |
| Tốc độ chạy dao nhanh, mm/ph | 20.000 | 20.000 - 60.000 |
|
Gia tốc, g |
- |
0,5 - 2,0 |

Hình 2. Ổ lai với bi làm băng ceramic.
- Động cơ dẫn động chạy dao tốc độ cao
- Bộ điều khiển CNC có khả năng đáp ứng được cho gia công cao tốc
Bộ điều khiển CNC phải có khả năng xử lý đủ nhanh. Xu hướng phát triển các bộ điều khiển CNC là chúng phải giảm được thời gian xử lý các khối lệnh và tăng khả năng “look ahead”, có khả năng nội suy cung tròn thông qua đường cong NURBS.
Bảng 2. Các thông số kỹ thuật của máy gia công cao tốc.
|
Thông số kỹ thuật |
Mikron HSM 700 |
Mazak FJV-25N |
Deckel DMC V65 |
|
Hành trình trục X, mm |
700 | 1020 | 650 |
|
Hành trình trục Y, mm |
550 | 510 | 500 |
|
Hành trình trục Z, mm |
450 | 460 | 500 |
|
Công suất trục chính, kW |
10 | 30 | 15 |
|
Số vòng quay trục chính, vg/ph |
42.500 | 25.000 | 18.000 |
|
Gia tốc |
10m/S2 | 2,8s | 1g |
|
Tốc độ ăn dao, mm/ph |
40.000 | 50.000 | 60.000 |
|
Tốc độ chạy dao nhanh, mm/ph |
40.000 | 50.000 | 60.000 |
|
Số dao trong ổ tích dao |
12 | 30 | 30 |
|
Bộ điều khiển |
ATEK HS-Plus |
Mazak | TNC 430M |
Hệ thống máy phải chắc chắn và độ cứng vững cao Khung máy và các hệ thống hỗ trợ như hệ thống che băng máy, hệ thống nước làm mát, hệ thống kẹp chặt,… phải có độ cững vững cao để chịu được ứng suất sinh ra khi gia công cao tốc. Thiết bị che chắn máy và các cửa sổ phải được làm bền nhằm đảm bảo an toàn khi có sự cố về dao. Vấn đề an toàn phải được đặt lên hàng đầu khi gia công cao tốc.
Khi số vòng quay tăng thì lực li tâm sẽ tăng bình phương với vận tốc quay. Sự mất cân bằng trong hệ thống cũng như sự không đồng tâm sẽ làm gia tăng lực li tâm, gây rung động máy. Do đó hệ thống gá dao và dao kẹp chặt dao, trục chính phải có độ đồng tâm cao và cân bằng tốt trong gia công cao tốc.
Gia công cao tốc yêu cầu phải có hệ thống cung cấp dung dịch trơn nguội áp suất cao để có thể làm mát dao một cách hiệu quả. Ở tốc độ quay cao, ở xung quanh dao cắt xuất hiện vùng gió xoáy nên phương pháp làm nguội truyền thống không thể làm nguội hiệu quả. Việc thay dao nhanh yêu cầu dung dịch trơn nguội phải sạch hơn so với thông thường nên hệ thống cấp dung dịch trơn nguội phải có khả năng lọc tốt. Trong nhiều trường hợp người ta thích sử dụng gia công cao tốc khô để loại trừ các rắc rối do hệ thông cấp dung dịch trơn nguội không đạt yêu cầu.
- Trục chính và thiết bị kẹp chặt dao có đồng tâm cao và cân bằng tốt
Khi số vòng quay tăng thì lực li tâm sẽ tăng bình phương với vận tốc quay. Sự mất cân bằng trong hệ thống cũng như sự không đồng tâm sẽ làm gia tăng lực li tâm, gây rung động máy. Do đó hệ thống gá dao và dao kẹp chặt dao, trục chính phải có độ đồng tâm cao và cân bằng tốt trong gia công cao tốc.
- Hệ thống cấp dung dịch trơn nguội
Gia công cao tốc yêu cầu phải có hệ thống cung cấp dung dịch trơn nguội áp suất cao để có thể làm mát dao một cách hiệu quả. Ở tốc độ quay cao, ở xung quanh dao cắt xuất hiện vùng gió xoáy nên phương pháp làm nguội truyền thống không thể làm nguội hiệu quả. Việc thay dao nhanh yêu cầu dung dịch trơn nguội phải sạch hơn so với thông thường nên hệ thống cấp dung dịch trơn nguội phải có khả năng lọc tốt. Trong nhiều trường hợp người ta thích sử dụng gia công cao tốc khô để loại trừ các rắc rối do hệ thông cấp dung dịch trơn nguội không đạt yêu cầu.
Nhu cầu về gia công cao tốc rất rộng lớn và đa dạng do đó hiện nay có nhiều kiểu máy khác nhau cho công nghệ này. Bảng 2 sau đây so sánh một số máy gia công cao tốc trục thẳng đứng của một số hãng nổi tiếng.
Theo hiendaihoa.com
Tin mới hơn:
- Điều khiển phanh ép CNC mới CADMAN® TOUCH
- Tổng quan về gia công cao tốc
- Công nghệ gia công khô
- Cùng “Hoàn thành tất cả trong một máy” với Goodway
- TP.HCM: Chế tạo thành công máy test chip
Tin cũ hơn:
- Trung tâm tiện CNC
- Tuổi Thọ Dụng Cụ Tăng Tới 40% với CBN có lớp phủ HYPERCOAT của CERATIZ-IT (
- Vật liệu CBN
- Tháng 11/2009: Sẽ diễn ra Triển lãm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam- Nhật Bản
- Máy uốn ống trợ lực Soco Booster Bender: 2 trục + uốn 1D + cắt + kiểm soát vát mỏng vách trên một máy uốn

